Conferencia: As Pioneiras

Proxección: Irene a porteira

Dentro do ciclo de actividades realizadas baixo o epígrafe Mulleres no fútbol, o xornalista coruñés Óscar Losada deu unha conferencia baixo o título “As pioneiras”, que serviu de introducción á proxección dun curtametraxe-documentario sobre a vida da que fora guardarredes coruñesa nos anos ’20 do pasado século, Irene González.

Ciclo : Mulleres no fútbol.
Acto : Proxección documental e conferencia.
Autor : Óscar Losada Castro (xornalista de La Opinión e da RG)
Presenta : Carlos Castro Pinhão (Círculo Racinguista)
Data: 29 de novembro de 2006
Hora: 20:00 h.
Lugar: Ateneo Ferrolán, Rúa Madalena, 202-204 1º Ferrol
Organiza : Círculo Racinguista.

Losada comezou a súa exposición mencionando a presenza de mulleres árbitros que chegaron á elite futbolística como os casos da canadense Sonia Denoncourt, a primeira en dirixir un partido dentro duns Xogos Olímpicos, os de 1996, que tamén foi rquerida pola Confederação Brasileira de Futebol (CBF) para pitar encontros do seu campionato ligueiro. No propio Brasil saliéntase a figura de Sílvia Regina de Oliveira, a primeira en asubiar un partido da Série A do seu país e a primeira tamén en dirixir un enfrontamento da Copa Sudamericana, auxiliada polas súas compatriotas Aline Aline Lambret e Ana Paula Oliveira. Tamén a suíza Nicole Petignat foi a primeira en tomar conta da labor disciplinaria nun partido da Copa da UEFA entre os suecos do AIK-Solna e os islandeses do Fylkir o 14/08/2003. De igual xeito controlou as evolucións dos xogadores nun partido da Primeira división do seu país a colombiana Martha Toro. Esta colexiada tivo que sancionar a un xogador antes do inicio dun dos partidos por ela asubiados logo que este realizara unha observación, en sentido admirativo, sobre as súas pernas.

A chegada á elite, continuou o xornalista herculino, non ficou isento de aspectos discriminativos, a arxentina Florencia Romano loitou contra a Asociación del Fútbol Argentino (AFA) reclamando a igualdade de xénero para dirixir choques de Primeira División. En Marzo de 2000 foi a xuiz princiapl do partido Deportivo Riestra-Sportivo Barraca da Serie D. Esta muller, na loita polos seus dereitos, chegou a facer folgas de fame e encadearse á sede da propia AFA. Finalmente sería designada internacional pola FIFA no 2001 e elixida como cuarto árbitro para encontros do Torneo Apertura arxentino de 2001. Os seus intereses deportivos levárona a outra disciplina como o boxeo, onde chegou a se estrear.

A costarricense Clareth Jiménez foi quen de asubiar un clásico da súa terra, o Alajualense-Saprissa pero a fianis de 2003 os medios reflectiron a polémica que mantivo coa comisión de arbitraxe por non ter superado as probas físicas por cinco metros, entendendo que era razón discriminatoria o feito que non se lle habilitase para voltar a dirixir partidos da máxima categoría. A súa compañeira Ave María Alpízar acabou do mesmo xeito preferindo asubiar partidos nunha categoría inferior. Estela Riabel Trujillo pitou un único partido de élite no seu país, Perú. Malias boas críticas non se lle deu unha nova oportunidade e na actualidade cursa estudos nos Estados Unidos.

Virginia Tovar estreouse na máxima do fútbol mexicano nun Irapuato-América. Din as crónicas que non o fixo mal; nas seguintes designacións avondaron os malos cualificativos para a súa labor, acrecentados por xogadores e técnicos que entenden impropio que un partido entre homes sexa arbitrado por unha muller.

A chilena Pamela Gutiérrez é unha das pioneiras da arbitraxe feminina en competicións masculinas. Loitou e pasou as probas físicas que a habilitaban para estar colexiada. Dagmar Damkova chegou á primeira división checa en novembro de 2003 para dirixir o match entre o Slovan Liberec e o Ceske Budejovice, anteriomente xa estivera como xuíza de liña en varios encontros desta categoría. Igualmente aconteceu na Romenia con Cristina Ionescu.

O maior logro de Wendy Toms foi ser designada para un encontro da Copa da Liga inglesa. Esta colexiada si adoita ser escollida como linier nos partidos da Premier League.

En Portugal, Ana Raquel Brochado foi pioneira en dirixir un xogo senior entre homes, o Bombarralense-Monsanto da Série D da III Liga, tendo como fiscal-de-linha a Cátia Pombinho.

Jacob Ebrel, director de competicións ada UEFA pensa que dentro duns anos as mulleres se integrarán no máximo nível do fútbol masculino “e pode ocorrer máis axiña do que pensamos.”

Francesas como Nelly Viennot e Corinne Lagrange xa foron xuízas de liña na Champion’s League. Na Italia Cristina Cini foi a primeira do seu país en formar tríos arbitrais para encontros das series A e B. Incluso cubrindo os seus expedientes con grandes actuacións como as que tivo nun partido entre Roma e Chievo sinalando dúas irregularidades que serviron para anular dous goles que lle outrorgaron grandes eloxios no país transalpino.

A sueca Ghislaine Peron-Lobbe sabe o que é exercer de auxiliar na Copa UEFA, mentres que a peruana Ana Isabel Pérez Assante participa de xeito discontinuo como liña en xogos da Primeira do país andino. Milena López gañouse un lugar nas bandas da primeira liga costarricense igual que Morag Pirie na Escocia e a devandita Ana Paula Oliveira no Brasil.

No fútbol estatal é de Xaneiro de 2002 cando se data que a balear Carolina Doménech dirixiu un amigable entre R. Madrid e At. Madrid no Santiago Bernabéu. Esta colexiada pitou na Segunda B decidindo retirarse ao non acadar o ascenso ao fútbol profisional. Carolina actuou como cuarto árbitro en partidos da Primeira e Segunda Divisións españolas. Logo tomou as rendas do Comité Balear de Árbitros, exercendo como presidenta do colectivo.

Marisa Villa debutou como liña de Segunda División en Pucela, nun Valladolid-Tenerife do 4 de Setembro de 2004. Unhas declaracións dun xogador tinerfeño, proclamando que o fútbol é só cousa de homes, avivaron unha polémica malia que ninguén puido enxuizar como negativa a actuación de Villa ao longo do partido. Esta muller desempeñara as mesmas funcións no torneo olímpico de fútbol masculino en Atenas un mes antes da súa estrea ligueira na Península Ibérica.

A charla de Óscar Losada rematou facendo referencias ás grandes pioneiras do balompé no mundo, nomeadamente no plano masculino, a inglesa Nellye Honieball, fundadora, no 1890, do primeiro equipo feminino da historia, as British Ladies Foot-Ball Club; e o mítico equipo das Dick Kerr’s, traballadoras desa fábrica de municións, quen malias proibicións da Football Association (FA), logo que disputaran encontros congregando afluencias de 70.000 espectadores nuns partidos de xira por Escocia, ou as 53.000 que foron ao Goodison Park de Liverpool para ollar a súa victoria por 4-0 sobre as Saint Helen’s Ladies. As Dick Kerr’s tiveron 121 propostas para disputar partidos no 1921 malia o impedimento da FA. No 1922 viaxaron a norteamérica arribando primeiro a Quebec (Canadá), onde a influencia da FA fixo que o equipo tivera que suspender os partidos da súa xira, pero pasando depsois aos Estados Unidos onde se atoparon que os rivais nos seus partidos eran homes. Alí xogaron nove encontros co balanzo de tres victorias, trer empates e tres derrotas. No regreso ás illas foran aclamadas como heroínas.